BoekWurk overzicht
BoekWurk organiseerde onder de vlag van St. Keunstwurk (Leeuwarden) in de periode 1995-2004
exposities, lezingen en evenementen waarbij het (kunstenaars)boek centraal stond.
Redactie: Marga Houtman, IJke Lichthart, Andrea Möller, Huub Mous, Willem Winters.
1995
Leestekens
Een expositie van kunstenaarsboeken en bijzondere uitgaven van kleine uitgeverijen in Friesland.
Johan Deumens (Artist's Books) verzorgde hierbij de lezing 'het boek als kunstwerk'.
Memoires van een ondernemend beeld
Beeldend kunstenaar Machiel Braaksma toonde hoe verschillende aspecten van zijn werk, plastieken, films,
tekeningen etc, uitmonden in een kunstenaarsboek.
Uitgeverij Philip Elchers
Een expositie van beeldende kunst in boekvorm.
Met de lezing ‘Een persoonlijke visie op het kunstenaarsboek’ door beeldend kunstenaar Frank Hutchison
en een voordracht door Rosanne de Rode met het gedicht ‘Schoolavond’ van Maria van Daalen.
1996
Greenaway's books
Een avond met Brody Neuenschwander en Corrie van de Vendel & Hayo van Gemerden (ontwerpers van
de boeken uit de Greenaway films Prospero's Books en Pillow Book).
(Inclusief een sneeky preview van Pillow Book).
Het on/verzorgde boek
Over de kwaliteit van de vormgeving van Friese boeken wordt verschillend geoordeeld, maar vaak zonder
man en paard te noemen. Daarom vroeg de BoekWurk redactie een viertal deskundigen tien boeken te
selecteren: vijf goed verzorgde en vijf minder goed verzorgde. Aan de hand van deze boeken brachten de
forumleden hun argumenten naar voren.
M.m.v:
Durk Hibma (It Fryske Boek), Douwe Huitema (vormgever), Huib van Krimpen (typograaf) en Robert Wielinga
(Friese Pers Boekerij).
De ruggegraat van het boek
Een avond met een inleiding over boekbanden door Jos Schrijen (handboekbinder en restaurateur) en een
presentatie van boeken met bijzonder bindtechnieken van Sacha de Ven (grafisch vormgever).
Tussen kunst en woorden
Expositie kunstenaarsboeken van Leni van den Berge, Marlies Mulders, Lode Pemmelaar, Jelle Talman en
Gerrit de Wilde.
Atelier It Plein 19 - Oosterlittens/Rotterdam
Het onverbrekelijke geheel van kennen en vorsen
Een expositie met kunstenaarsboeken en speciale uitgaven van Joop Visser, Nancy Knaap en Jacob Baars.
Bibliotheken voor een onbewoond eiland
Een installatie van beeldend kunstenaar Marga Houtman i.s.m. de schrijvers Jan Brokken, Cherry Duyns, Wim
Hornman, Pamela Koevoets, Douwe Kootstra, Mariët Meester en Hans Plomp.
Marga Houtman vroeg de schrijvers welke boeken uit hun boekenkast ze mee zouden nemen naar een
onbewoond eiland. Deze boekselecties werden tentoongesteld in speciaal ontworpen boekenkasten.
Bovenop elke kast, als een souvenir, een zwart/wit foto (gemaakt door Patrick Gofre) van de favoriete leesplek
van de schrijver.
Aansluitend vormde dit project een onderwerp voor een Praktikabel-uitgave (kunstpodium per post).
Houtman zette de boekselecties per schrijver, volgens het officiële biblio-theeksysteem op kaarten. Vervolgens
werden deze kaarten op volgorde in houten kistjes geplaatst en verzonden naar de abonnees.
1997
Pop-up boeken
Theo Gielen is neerlandicus, geeft les aan opleidingen voor het boekenvak en is werkzaam in de boekhandel.
Hij was een van de samenstellers van een grote tentoonstelling van pop-up boeken in het Frans Hals Museum te
Haarlem. Deze avond toonde hij een selectie uit zijn privé verzameling pop-up boeken(die een paar duizend
exemplaren omvat).
Guy Schraenen (conservator Kunstenaarsboeken Neues Museum Weserburg te Bremen) sprak over de inter-
nationale collectie kunstenaarsboeken van dit in 1991 geopende museum.
MPD- export presenteert: Fûn, Het Boek Van Leeuwarden, op een avond (door het publiek) samengesteld en
daarna op internet gebracht.
Knusts Mediaval, boeken met nieuwe invalshoeken uit de Knust uitvalsbasis.
Meermiddelenbureau KNUST uit Nijmegen toonde in een tentoonstelling boekwerken in stencil-druk.
Ideëenbronnenboeken, een tentoonstelling
Veel beeldend kunstenaars maken een bijzonder soort boeken, waarvoor eigenlijk geen naam bestaat. Het gaat
om boeken waarin schetsjes worden gemaakt om iets te onthouden, een idee kort wordt genoteerd, een intrigerend
plaatje, stukje krant of foto wordt ingeplakt, etc. Het is geen schetsboek, al staan er soms wel persoonlijke aante-
keningen in. Het is geen ‘kunstenaarsboek’, want het werd niet gemaakt om het te exposeren en het is -dus- niet
te koop. Je zou het een ideeënbronnenboek kunnen noemen.
M.m.v. Paul Andringa, Pyr Bosma, Machiel Braaksma, Mark Bunder, Gerrit Cnossen, Piet Deunhouwer, Christine
van der Heide-Schneider, Patrick Gofre, Ra van der Hoek, Rob Hoekstra, Marga Houtman, Henk Krist,
Fred Landsman, Els Martin, Willem Mook, Ricardo Rojas Milesi, Hanneke Roelofsen, Gerrit Terpstra, Jelly Timmer,
Marianne Polfliet, Dorita Savert, Marten Winters en Gjalt Walstra.
BoekWurk thuis
7 Boekenkastinstallaties van 7 kunstenaars in 7 woningen in Leeuwarden.
C.P. Berbée, Machiel Braaksma, Groenewoud & Buy, Ra van der Hoek, Rob Nypels, Anke van Westerlaak, Marten
Winters werkten hieraan mee.
Bij het project verscheen een bijzonder boekwerkje met 3D-foto’s gemaakt door Patrick Gofre.
1998
Een presentatie/lezing van Jan Voss en Henriette van Egten over hun uitgeverij / kunstenaarsboekenwinkel
BOEKIE WOEKIE in Amsterdam.
Werken in en uit depot
Een avond met het beroemdste Friese boek, het 'Oera Linda Bok' en een presentatie van 'Safe Depot 2000' uit Dalfsen.
Boekenstrijd
Een mediaspektakel verzorgd door beeldend kunstenaar Ramon van de Werken.
Expositie van Uitgeverij PlaatsMaken uit Arnhem, met kunstenaarsboeken en bijzondere uitgaven.
Dingen die gebeuren
8 Kunstenaars die in 7 Leeuwarder archieven rondkeken en beeldend reageerden op wat hen trof:
Rijksarchief Friesland - Anne van den Bosch
Stichting Omrop Fryslân - Mark Bunder & Patrick Gofre
Gemeentearchief Leeuwarden - Anke Kuypers
Fries Film Archief - Els Martin
Frysk Letterdundich Museum en Dokumentaasjesintrum - Tjibbe Hooghiemstra
Verzetsmuseum Friesland - Geert Duintjer
Anna Blaman huis - Berber de Vries
1999
Terwijl je leest
Een avond over de diversiteit van typografie verzorgd door Gerard Unger en Gabriëlle Marks.
De avond van de kopie
Gevarieerd kopieerwerk van meer dan een dozijn kunstenaars. Het idee van deze avond kwam tot stand
na het zien van een installatie van Mathijs Muller: ‘De choreografie van kopieerapparaten’.
M.m.v: Kunstcollectief Desiderata, Geert Duintjer, Marga Houtman, Koos Dalstra, MPD Export, Anne Feddema,
Ramon van de Werken, Mark Bunder, Joris Collier, Patrick Gofre, Johan Keus, Jet Mous, Matthijs Muller en
Marten Winters.
Geert Duintjer MATUVU / Frits Wiggers HUID
Een gezamenlijke expositie.
Arte pizza I.s.m. pizzeria Etna te Leeuwarden.
3 Kunstenaars ontwierpen een bijzondere pizza: Antonia Talamini, Gerlof Hamersma en Anne Feddema.
3 Schrijvers maken speciaal voor dit project een gedicht: Albertina Soepboer, Cornelis van der Wal en Anne
Feddema.
Bij het project verscheen een bijzonder multiple in de vorm van een placemat (vormgeving Patrick Gofre).
2000
Te gast bij BoekWurk: Sjaak Langenberg met een eigen toelichting op zijn positie als schrijvend kunstenaar
aan de hand van teksten die hij eerder publiceerde.
BOEKSIMULANTEN (ofwel nepboeken)
Afkomstig uit de verzameling van Hendrik ten Hoeve, Manfred Nippel en mevrouw M. Plasmans-Damen
DADA-DOE-HET-ZELF-AVOND
Een avond vol verrassingen, waarop kunstenaars improviseerden op het stimulerende thema DADA-
DOE-HET-ZELF. M.m.v: Brieuc-Yves Cadat, Joris Collier, Kunstenaarscollectief Desiderata, Anne Feddema &
Zoltin Peeter, Patrick Gofre, Robin van ‘t Haar, Elmar Kuiper, Mark Met, Bûtenposter Dadakids, Huub Mous,
Matthijs Muller, Albert Oost, Anneke van Renssen, Dorita Savert, Gosse Waldpiek, Gerrit de Wilde, Marten Winters
en Willem Winters.
RODE OOGJES Tijdens de Nooderlicht fotomanifestatie
5 Kunstenaars reageerden beeldend op privé-foto-albums: B.C. Epker, Lolkje van der Kooi, Ad de Laat,
Ricardo Rojas Milesi en Dorita Savert
(locatie: Provinciale Bibliotheek Leeuwarden).
2001
De virtuele verbeelding
Hypertekst in kunst en literatuur met schrijver Atte Jongstra en beeldend kunstenaar Paul Perry.
Over de grenzen
Musicus Klaas Hoek en beeldend kunstenaar Pierre Mansier verkenden de grenzen tussen verschillende
kunstdisciplines. Naast dit live-optreden een vertoning van een korte videofilm van Gary Hill.
BoekWurk boekenbal©
Kunstenaars en andere creatievelingen werden gevraagd voor deze avond een boekenbal© te ontwerpen waarmee
een spel gespeeld kan worden, waarmee sportieve, muzikale, cinematografische of theatrale prestaties geleverd
kunnen worden... FC Zwolle voetballer Claus Boekweg verzorgde voor deze avond de aftrap.
BoekWurk organiseerde i.s.m. het Noordelijk Filmfestival FREEZING MICKEY: een eerbetoon aan Ub Iwerks, de
bedenker van Mickey Mouse, die honderd jaar geleden werd geboren. Ub Iwerks was de zoon van een emigrant.
Zijn vader werd in 1844 in Uttum (Oost Friesland) geboren. Ter gelenheid van dit bijzondere gegeven werden een
aantal activiteiten georganiseerd onder de titel FREEZING MICKEY. De Friese oorsprong van Mickey Mouse stond
hierbij centraal. Beoefenaars van verschillende kunstdisciplines maakten hiervoor een kunstwerk (c.q. verhaal, film,
installatie, tentoonstelling, compositie).
Marga Houtman ontwierp voor de gelegenheid een nieuwe Friese vlag.
FREEZING MICKEY bestond uit de volgende onderdelen:
In de Stadsschouwburg de Harmonie te Leeuwarden (een avondvullend programma):
Grijze muis
Een voorstelling van componist Otto Jongbloed. Grijze muis voert het publiek middels muziek en video mee in de
machtsfantasieën van een kleurloze ambtenaar; hij droomt zich God in Friesland.
Sykje nei de Muridee Sorix
Een fictieve documentaire van de beeldend kunstenaars Patrick Gofre en Marten Winters. Een zoektocht naar een
Friese oermuis, die op verschillende manieren zijn sporen in de westerse cultuur heeft achtergelaten.
The hand behind the mouse the Ub Iwerks story
Een documentaire van Leslie Iwerks, kleindochter van Ub Iwerks.
Diverse beeldend kunstenaars verzorgden performances en een expositie: Anne Feddema / James Beckett / de
Zoete Hanen / Willem de Boer / André de Bruijne / Gerrit Cnossen / B.C. Epker / Denis Markic / Elly Stoelwinder /
Fred van der Wal
iIn het Fries Museum:
Gieneke Arnolli, conservator textiel en kenner van de geschiedenis van het Fries kostuum toonde in een expositie
een opmerkelijke overeenkomst tussen de oren van Mickey Mouse en de Friese oorijzers...
Op zoek naar de ‘roots’ van Mickey Mouse
Verhalenverteller Mindert Wijnstra zocht naar oervormen van het Mickey-motief in oude Friese volksverhalen.
Deze nieuwe verhalen werden door hem verteld tijdens bustochten langs een aantal - voor de prehistorie van
Mickey belangwekkende - locaties in Friesland.
2002
Hoe dienen wij om te gaan met Heilige Boeken?
Drie deskundigen vertelden over de rituelen en gebruiken bij hun Heilig Boek:
Koran - Rafiq Ahmad Fris (o.a. vaklector Islam Erasmus Hogeschool Brussel)
Thora - Uzi Hagai (o.a. conservator Fuks Bibliotheek Leeuwarden)
Bijbel - Arie L. Molendijk (Prof. Geschiedenis Christendom Universiteit Groningen)
Stripboeken
De Friese stripliefhebber Sjoerd Spykstra vertelde over de ontstaansgeschiedenis van het Friese stripverhaal aan
de hand van zijn eigen collectie.
Mudhoen, een groep van drie jonge Leeuwarder striptekenaars demonstreerde hedendaagse Friese strips en
Jacobus Dijkstra vertelt over zijn doctoraalscriptie voor zijn studie cultuurwetenschappen getiteld 'Het losgetrilde
inzicht over de wisselwerking tussen tekst en beeld in de Bommelstrip’.
Boek was beter!
Kunstenaars uit diverse disciplines verbeeldden scenes uit de (wereld)literatuur. Met een deskundige jury ter
beoordeling.
M.m.v: Joris Collier & Ellen, Hinke van der Meer & Marijke Prins, Ricardo Rojas Milesi & Mathilde Díaz Lazcano,
Huub Mous, Oeds Westerhof, de Zoete Hanen, Marten Winters & Aldwin van Krimpen, Ramon van de Werken en
Monique Vogelsang.
De gedroomde stad
n.a.v. het boek ‘Nadja’ van Andre Breton uit 1924:
7 Koppels van fotografen en schrijvers realiseerden in woord en beeld een imaginaire wandelroute door de stad.
Het verhaal, dat zich van plek tot plek ontrolde, was ter plekke met een mobiele telefoon in etappes af te luisteren.
De foto’s (met telefoonnummer) hingen als verkeersborden aan een lantaarnpaal. De wandelaar, die de route liep,
maakte op deze wijze een tocht met een denkbeeldige metgezel, die - al hallucinerend - onverwachte uitzichten
bood op de vertrouwde omgeving van de stad.
Deelnemende koppels fotografen en schrijvers:
Rob Nijpels / Kees ‘t Hart
B.C. Epker / Anne Feddema
Elske Riemersma / Piter Boersma
Patrick Gofre / Douwe Kootstra
Jacob van Essen / Willem Winters
Niels Westra / Albertina Soepboer
Piter Doele / Bouke Oldenhof
2003
(vanwege het enorme succes) Boekwasbeter 2003
Kunstenaars uit diverse disciplines verbeeldden scènes uit de (wereld)-literatuur. Dat deden ze aan de hand van een
scène uit een boek, verwerkt tot een voorstelling, presentatie, performance, enz. Wederom met een deskundige jury
ter beoordeling.
M.m.v: Joris Collier, Henrike Cuperus & Patrick van ‘t Haar, Patrick Gofre, Gerlof Hamersma, Marga Houtman, Jan
Kalma, Jan Jelle Koerts, Alex Kooistra, Ricardo Rojas Milesi, Alfred H. Stucki, Ramon v.d. Werken en de Zoete Hanen.
Lûdsjûn
(Geluids)kunstenaars CP Berbée, Anke Kuypers, Remon de Jong en Phil Mills presenteerden elk een geluids-
kunstwerk / performance geïnspireerd op de oorspronkelijk op grammofoonplaat verschenen cursus fries
van de AFUK.
Peter Sybenga, zelf ook geluidskunstenaar, verzorgde de inleiding.
|
|
|
|
|
|